Chàm da là gì?
Là một dạng bệnh viêm da xuất hiện từ nhỏ (khoảng từ 2 tháng tuổi), kéo dài, có biểu hiện cấp tính (7-14 ngày), bán cấp (14-21 ngày) hoặc mạn tính, thường xuyên tái phát. Đặc trưng là khô và ngứa.
Bệnh thường gặp ở những người có tiền sử bản thân và/ hoặc gia đình mắc bệnh cơ địa: hen suyễn, viêm mũi dị ứng, mày đay v.v.…
Nguyên nhân của chàm da
Chàm da (hay còn gọi là viêm da cơ địa) liên quan đến một phần do gen di truyền, một phần do dị ứng, cụ thể như sau:
- Đường ruột của chúng ta không phải là một mặt phẳng, mà có những nhung mao nhô lên như chiếc răng lược. Trên mỗi nhung mao lại có một hệ vi nhung mao nhỏ. Hệ thống nhung mao và vi nhung mao này giúp làm tăng tối đa diện tích tiếp xúc của thành ruột, giúp ruột có thể hấp thu chất dinh dưỡng được tối ưu (Hình 1)
Hình 1: Hoàn thiện và lập trình đầu đời hệ niêm mạc ruột
- Ở trẻ sơ sinh, hệ vi nhung mao này chưa hoàn thiện, giống như chiếc lược bị hở răng. Nó khiến ruột bé rất dễ hấp thu những chất không tốt qua những vị trí hở đó, gây viêm cho cơ thể. Thông thường, những chất cơ thể không hấp thu được sẽ tích tụ ở mô mỡ. Ở trẻ nhỏ, lượng mô mỡ ít hơn nhiều so với người lớn, điều đó khiến cho các chất đó sẽ được đào thải qua đường da dẫn tới các biểu hiện chàm/ dị ứng.
- Trong thời buổi ngày nay, lối sống hiện đại mang tới rất nhiều tác hại cho sức khoẻ nói chung và sức khoẻ đường ruột nói riêng. Chế độ ăn uống với sữa bò công nghiệp, thực phẩm công nghiệp, chế độ ăn mất cân bằng, môi trường ô nhiễm sẽ dẫn tới có nhiều chất không tốt được hấp thu vào cơ thể bé (trực tiếp hoặc qua sữa mẹ). Đây là lý do dẫn tới chàm da trở thành căn bệnh của lối sống hiện đại.
- Ngoài ra còn có 1 khía cạnh liên quan tới gen dị ứng của gia đình. Với những em bé có mang gen dị ứng, hệ miễn dịch các bé cũng sẽ nhạy cảm hơn với những tác nhân lạ và dễ phản ứng quá mức, gây bùng phát ra bên ngoài, cụ thể là qua da.
Hướng điều trị chàm da
Khi đã hiểu nguyên nhân gây chàm da như đã nói ở trên, chúng ta sẽ định hình được hướng giải quyết tận gốc, bao gồm:
- Thay đổi lối sống để giảm thiểu tối đa những chất không tốt xâm nhập vào cơ thể con, ăn chế độ ăn kháng viêm. Điều này giúp hạn chế tối đa tình trạng đào thải qua da và làm giảm/ mất hẳn triệu chứng của chàm.
- Hoàn thiện hệ vi nhung mao đường ruột của con bằng sữa mẹ hoàn toàn, chế độ ăn kháng viêm. Quá trình này sẽ cần thời gian, thông thường trung bình là khoảng 2 năm đầu đời, “những chiếc răng lược” sẽ được lấp đầy các khoảng hở.
Ngoài ra, các biện pháp phụ trợ bao gồm:
- Dưỡng ẩm để giảm bớt tổn thương qua da
- Thức ăn tinh thần: thái độ lạc quan, tích cực
Lưu ý: thông thường, nếu mẹ đưa con đi khám và điều trị theo tây y, các bé sẽ được kê các chế phẩm bôi bao gồm dưỡng ẩm và corticoid. Các chế phẩm corticoid có tác dụng ức chế hệ miễn dịch của bé, không cho hệ miễn dịch phản ứng và đào thải các chất không phù hợp qua da. Do vậy mẹ sẽ thấy tình trạng của bé đỡ rất nhanh. Tuy nhiên chỉ cần dừng thuốc là chàm da lại bùng phát, lần sau nặng hơn lần trước do da của bé bị bào mỏng dần dưới tác dụng của corticoid.
Nên nhớ rằng: corticoid chỉ là giải pháp tình thế, nó hoàn toàn không có tác dụng chữa lành tận gốc bệnh chàm của bé.
Xem tiếp phần 2 tại đây.
