Ở gần trường Ly là một bãi đất trống siêu rộng. Mùa mưa, cỏ dại mọc lên đầy, nhiều nhất là những bông hoa dại màu vàng ươm, xù bông lên gần giống hoa bồ công anh, chỉ tươi khi sáng sớm và úa tàn ngay khi mặt trời lặn.
Ngày nào chở con đi học mình cũng ghé qua hít cho đã cái mùi hương ấy. Mùi của nó không đậm mùi như hoa sữa, bạn sẽ phải ghé sát mũi vào, nhắm mắt lại và hít thật sâu vì mùi hương lúc nào cũng chỉ thoang thoảng. Mỗi lần nhắm mắt và ngửi mùi hương đó, trong đầu mình lại hiện ra hình ảnh ngôi trường tiểu học của gần 30 năm trước. Thời ấy vẫn còn rất nhiều bãi đất trống ở quanh trường. Ký ức của mình đã quên hết, không biết có phải có rất nhiều những bông hoa vàng xen giữa đám cỏ dại ở quanh đó hay không? Nhưng mùi hương đó khiến mình tin là có. Nó quen thuộc tới mức gợi lên những hình ảnh bật lên gần như ngay lập tức trong đầu.
Não bộ của chúng ta không phải lúc nào cũng ghi nhớ sự kiện theo đúng cách mà nó xảy ra. Thay vào đó, nó sẽ ghi nhớ những mùi hương, những âm thanh, cảm giác thực thể và lưu giữ ký ức trên từng tế bào cơ thể. Có bao giờ bạn thấy thổn thức sống lại cảm giác những ngày đầu mới yêu, hay khoảnh khắc chia tay bạn bè cuối cấp chỉ bằng một giai điệu quen thuộc cất lên? Hay mùi hương trầm quyện cùng mùi bánh chưng bập bùng trên bếp củi khiến bạn thực sự cảm thấy Tết đang về?
Cách lưu trữ này có thể tái hiện lại những cảm giác quen thuộc, trìu mến, nhưng cũng có thể kích hoạt lại những ký ức đau khổ, các phản ứng sinh học thực sự bên trong cơ thể. Lần đầu tiên khi nghe chị dâu quát đứa cháu lớn một trận hơi dữ dội, mình dù đang đóng cửa trong phòng nhưng cũng cảm nhận được tim bỗng dưng đập nhanh bất thường, bụng quặn lại, mồ hôi túa ra, đầu óc quay cuồng hoảng loạn. Những phản ứng sinh học có thực của cơ chế “chiến hay chạy” đang diễn ra ngay trong cơ thể mình – một người lớn trưởng thành. Cortisol tự động được bơm vào máu chỉ vì tiếng quát của chị kích hoạt lại phản ứng của đứa trẻ ngày xưa bên trong mình khi bị mẹ quát.
Người ta gọi đó là “ký ức cơ thể” – một khái niệm trong thần kinh học và tâm lý học. Trải nghiệm càng mạnh mẽ, ký ức thân thể càng được ghi dấu đậm. Có trường hợp một cậu bé 13 tuổi đã liên tục bị kích hoạt phản ứng gây hấn với một thầy giáo ở trường – dù thầy là một người giáo viên tận tâm và tử tế. Lý do là thầy vô tình sử dụng sáp khử mùi cùng loại với cha cậu – người đã có tiền sử bạo hành cậu nhiều năm mà hiện đã bị tước quyền nuôi dưỡng.
Khi não bộ của trẻ đang ở giai đoạn sơ khai nhất, những kết nối thần kinh bắt đầu hình thành với tốc độ và số lượng đáng kinh ngạc. Trẻ liên tục ngủ động, giật mình chính bởi các kết nối này. Trong quá trình những kết nối này diễn ra, mọi trải nghiệm trẻ bắt được thông qua 5 giác quan: mắt nhìn, mũi ngửi, lưỡi nếm, tai nghe, tay chân sờ chạm đều sẽ được ghi nhớ để tạo thành như “ký ức cơ thể” đầu đời.
Trải nghiệm đó là tuyệt vời hay tệ hại? Cảm giác êm dịu khi say ngủ trong vòng tay mẹ, ngửi mùi sữa mẹ, uống dòng sữa mẹ ngọt ngào, nghe tiếng mẹ thì thầm bên tai, ánh mắt mẹ trìu mến – là một loại cảm giác mà cơ thể không bao giờ quên. Khoảnh khắc mẹ chạy đến bên ngay khi đứa trẻ đang khóc nức nở vì hoảng loạn sẽ là một lần ghi lại dấu ấn trên vỏ não của trẻ rằng: “Thế giới này là an toàn và mẹ đang ở đây với mình rồi, mình chưa từng bị bỏ rơi, mọi việc luôn ổn định và đều đặn như vậy”
Sẽ tốt đẹp thay nếu trải nghiệm đó được lặp lại 1000 lần và nhiều hơn thế nữa. Càng lặp lại bao nhiêu, những đường mòn trên não càng được in đậm bấy nhiêu. Cảm giác bình yên, an toàn, thư giãn được lưu trữ bên trong cơ thể trẻ và sẽ được khơi gợi lên nhờ một mùi hương hay một giọng nói, một bài hát. Đó là khi chúng ta lớn lên, ngôi nhà có mẹ luôn là ngôi nhà chúng ta muốn trở về khi mỏi mệt.
Ôm con ngủ mãi để làm gì? Cho bú chi mà bú hoài không dứt? Con bám mẹ vậy mẹ chẳng làm được việc gì hết? Có thật vậy không?
Chúng ta thường không thực sự biết mình đang làm gì. Vì thế nên chúng ta mới ít coi trọng thứ mình đang có. Nếu biết mỗi giây phút bạn lựa chọn ấp con trong vòng tay, cho con ngậm ti mẹ là một giây phút bạn đang nuôi dưỡng “ký ức cơ thể” trên từng tế bào, từng lối mòn trên vỏ não con, bạn có nghĩ rằng mình đang “chẳng làm được việc gì” hay chăng?
Nếu bạn có bất kỳ băn khoăn, lo lắng hoặc khó khăn nào trên hành trình nuôi con sữa mẹ, đừng ngại nhắn tin cho mình nhé. Mình sẽ luôn sẵn sàng hỗ trợ bạn hết khả năng có thể qua các hình thức sau:
- Hỗ trợ hỏi đáp qua nhóm zalo cộng đồng miễn phí
- Trò chuyện sữa mẹ 30 phút
- Tham gia khoá học Mẹ Sữa Hạnh Phúc
- Tư vấn/ đồng hành 1-1 cùng mình
Nếu các bài viết trên blog cùng những hình thức hỗ trợ miễn phí của mình giúp ích được cho bạn, mình sẽ rất vui nếu bạn có thể mời mình 1 tách cafe giống như một lời cảm ơn. Điều này sẽ đem đến cho mình rất nhiều động lực để tiếp tục sáng tạo và duy trì blog cũng như năng lượng để tiếp tục hỗ trợ thật nhiều người mẹ và em bé trong tương lai.
Bạn cũng có thể đăng ký email theo mẫu dưới đây để nhận thông báo từ blog mỗi khi có bài viết mới hàng tuần nhé.
