Là một người đã từng phải vật lộn khá nhiều với chứng mất ngủ từ thời mới hai mươi, dưới đây là một số kinh nghiệm mình đúc rút được về giấc ngủ. Nó có thể đúng hoặc sai với tuỳ người, nhưng mong rằng sẽ hỗ trợ được các mẹ phần nào.
- Căng thẳng/ lo âu gây mất ngủ. Đúng vậy, nhưng đôi lúc không cần những căng thẳng/ lo âu quá lớn. Chỉ một suy nghĩ lo âu thoáng qua kiểu như: “Không biết liệu hôm nay mình nói vậy khách hàng có hiểu lầm gì chăng?”, hoặc “Giờ này chưa ngủ được sợ sáng mai lại đau đầu, thì sao làm việc hiệu quả được” cũng sẽ khiến hormon căng thẳng cortisol tiết ra. Kết quả là bạn mất ngủ.
- Sự hưng phấn quá mức cũng có thể khiến bạn mất ngủ. Bạn háo hức nghĩ tới buổi đi chơi ngày mai, hào hứng với phần công việc rất thú vị bạn sẽ được làm. Não bộ sẽ suy nghĩ, phân tích, tính toán, tưởng tượng các tình huống. Nói cách khác, nó sẽ chuyển qua trạng thái “action”, và bạn cũng sẽ mất ngủ.
- Những người thuộc nhóm nhạy cảm cao (HSP – High Sensitive Person) có nguy cơ mất ngủ cao hơn. Não bộ của họ sở hữu hệ thần kinh xử lý cảm xúc và kích thích mạnh mẽ hơn những người khác. Vì vậy, mọi tác động từ thế giới bên ngoài với họ sẽ trở nên mạnh mẽ và sâu sắc hơn, đồng nghĩa với việc họ dễ bị căng thẳng, quá tải nhiều hơn, suy nghĩ cũng nhiều hơn. Điều này sẽ khiến họ đôi lúc rất khó ngủ vì cảm xúc như một cơn lũ ồ ạt, não bộ không thể chủ động điều chỉnh vào trạng thái thư giãn, nghỉ ngơi sâu.
- Phụ nữ sau sinh có xu hướng trở thành người nhạy cảm cao hơn so với chính họ trước khi mang bầu. Lý do là các hormon thay đổi khiến mọi giác quan của họ trở nên nhạy cảm hơn. Điều này đã được tạo hoá thiết kế để giúp họ cảm nhận cảm xúc và nhu cầu của em bé một cách tinh tế và sâu sắc hơn.
- Nhưng cũng chính vì vậy, nguy cơ mất ngủ ở phụ nữ sau sinh cũng cao hơn. Tuy nhiên, tạo hoá có một biện pháp tuyệt vời để khắc phục nguy cơ này, đó là cho con bú trực tiếp. Việc em bé bú trực tiếp sẽ kích thích hormon oxytocin vô cùng dễ dàng trong hầu hết tình huống, khiến não bộ được dịu lại nhanh chóng, cortisol giảm, não chuyển qua trạng thái thư giãn và nghỉ ngơi sâu. Đó là lý do bạn cảm thấy buồn ngủ khi cho con bú.
- Tuy nhiên nếu bạn có một ám ảnh tâm lý quá nặng nề, ví dụ như: “Phải gọi con dậy vì phải tách ăn ngủ riêng biệt”, “Ti xong phải dậy hút sữa cho kiệt kẻo tắc tia”, “Nó cứ ngậm thế này thì mình sao ngủ được” thì bạn cũng sẽ vẫn mất ngủ như thường. Lời khuyên của mình là hãy cứ thả lỏng và thuận theo món quà của tạo hoá.
- Những người mẹ hút sữa sẽ không được hưởng lợi ích từ việc tạo hormon oxytocin do con bú trực tiếp này. Họ còn dễ bị áp lực tâm lý về việc phải dậy đúng giờ, hút đúng cữ. Họ cũng vẫn trở nên nhạy cảm một cách tự nhiên như đã nói ở trên, vẫn phải chăm con và dỗ dành khi con khóc. Do vậy, nhiều khi đúng là em bé ti bình ngủ say và dài giấc hơn, nhưng giấc ngủ của họ vẫn không được cải thiện nhiều, lý do là hormon căng thẳng tăng quá cao mà không có cơ chế tự nhiên làm dịu lại.
- Vì vậy, suy nghĩ “hút sữa đi để con ngủ ngon cho mẹ còn ngủ” cũng là một định kiến sai lầm. Thực tế, chưa chắc cho bú trực tiếp sẽ khiến mẹ ngủ ít hơn so với hút sữa nhờ người khác chăm, nhiều khi còn ngược lại. Ngoài ra, có rất nhiều trường hợp cho bú trực tiếp nhưng mẹ khó ngủ là vì mẹ đang bị áp lực tâm lý, chứ không hẳn là vì con bú mẹ, bởi bản chất việc con bú mẹ sẽ khiến mẹ luôn buồn ngủ.
- Sự khó khăn trong giấc ngủ của em bé là một điều tự nhiên bởi nó là tổng hoà của những yếu tố dễ gây mất ngủ ở trên: a/Em bé là một sinh vật có độ nhạy cảm cao, b/ Em bé dễ bị căng thẳng bởi nhiều yếu tố (mẹ không ôm, không ở ngay gần, nhà đông người, ồn ào, thay đổi môi trường, thay đổi hormon), c/ Em bé cũng có thể dễ hưng phấn quá mức, ví dụ như đang giai đoạn quá hào hứng tập lẫy. Kết hợp với giấc ngủ sơ sinh cũng là giấc ngủ động phần lớn, nên không quá khó hiểu nếu hầu hết những người mẹ đều cảm thấy kiệt sức với việc ngủ nghê của con.
- Chính vì thế, em bé rất cần được bơm thêm oxytocin tự nhiên từ vòng tay mẹ, da tiếp da, ti mẹ trực tiếp để ngủ. Dễ hiểu tại sao mà con luôn cần ngậm ti và mẹ ôm trong lòng là ngủ quên trời đất phải không?
- Quấn chũn, nhộng, ti giả, tiếng ồn trắng chỉ là những dụng cụ giả lập cố bắt chước vòng tay, lời ru và bầu ngực của mẹ theo một cách vật lý thô sơ nhất. Nó không giúp tạo ra hormon oxytocin giúp não bộ bé dịu lại. Nên đừng bất ngờ nếu con bạn phản kháng dữ dội và có vẻ căng thẳng hơn rất nhiều khi bạn cố gắng thay thế bản thân bằng các dụng cụ trên.
- Võng, địu vải, các thể loại gối là những trợ thủ đắc lực giúp cân bằng nhu cầu của cả mẹ và con trong giai đoạn này. Những công cụ này sẽ hỗ trợ mẹ có tư thế nằm/ ngồi thoải mái hơn, nghỉ ngơi dễ hơn trong khi con vẫn được cuộn mình trong vòng tay mẹ. Đừng chỉ nghĩ phải tách hẳn con ra mẹ mới ngủ ngon được. Think outside the box (Nghĩ khác đi – vượt ra ngoài lối mòn tư duy) bạn nhé.
- Các biện pháp tự nhiên khác giúp làm dịu hệ thần kinh, giảm hormon căng thẳng, cải thiện giấc ngủ lâu dài bao gồm: Tắm nắng, đi dạo ngoài thiên nhiên, tiếp xúc chân trần với đất, có những mối quan hệ chất lượng, ôm ấp người mình yêu quý, dành những khoảng tĩnh lặng trong ngày cho bản thân, ngắt mọi kết nối từ thiết bị điện tử để hiện diện trọn vẹn từng khoảnh khắc.
Bạn đã từng gặp vấn đề nào về giấc ngủ sau sinh (của mẹ và của bé chưa)? Có bí mật nào ở đây đúng với bạn không? Hãy cùng chia sẻ với mình ở comment nhé.
Nếu bạn có bất kỳ băn khoăn, lo lắng hoặc khó khăn nào trên hành trình nuôi con sữa mẹ, đừng ngại nhắn tin cho mình nhé. Mình sẽ luôn sẵn sàng hỗ trợ bạn hết khả năng có thể qua các hình thức sau:
- Hỗ trợ hỏi đáp qua nhóm zalo cộng đồng miễn phí
- Trò chuyện sữa mẹ 30 phút
- Tham gia khoá học Mẹ Sữa Hạnh Phúc
- Tư vấn/ đồng hành 1-1 cùng mình
Nếu các bài viết trên blog cùng những hình thức hỗ trợ miễn phí của mình giúp ích được cho bạn, mình sẽ rất vui nếu bạn có thể mời mình 1 tách cafe giống như một lời cảm ơn. Điều này sẽ đem đến cho mình rất nhiều động lực để tiếp tục sáng tạo và duy trì blog cũng như năng lượng để tiếp tục hỗ trợ thật nhiều người mẹ và em bé trong tương lai.
Bạn cũng có thể đăng ký email theo mẫu dưới đây để nhận thông báo từ blog mỗi khi có bài viết mới hàng tuần nhé
