Hôm trước, mình đã nói về câu chuyện xử lý cảm xúc của trẻ, về tầm quan trọng của việc hạ cái tôi xuống, học cách gọi tên cảm xúc và bày tỏ sự đồng cảm cùng trẻ.
Nói thì dễ, nhưng làm thì khó vô cùng, bởi phần lớn chúng ta đã không được học cách xử lý cảm xúc cho chính bản thân mình từ khi còn nhỏ.
Hãy dành một phút để nhớ về tuổi thơ của chính mình. Mỗi khi bạn mắc lỗi, cha mẹ sẽ làm gì?
Có phải sẽ nhắc nhở nhẹ nhàng, hoặc giảng về đạo đức, hoặc nói lý lẽ?
Hoặc nghiêm giọng, quát, nặng hơn nữa là cho ăn đòn?
Đó là tất cả những gì mà hầu hết chúng ta được nuôi dạy. Nó đã trở thành lối mòn in đậm lên vỏ não, nó khiến chúng ta luôn vô thức cư xử và dạy dỗ con cái y chang như vậy ngay cả khi chúng ta biết hết về mặt lý thuyết – giống như một phản xạ bật ra trước khi kịp nghĩ.
_______________
Lùi sâu hơn về quá khứ, bố mẹ của chúng ta cũng được nuôi dạy như thế, ông bà, cụ kỵ, tổ tiên của chúng ta đều vậy. Đó là một vòng lặp xuyên thế hệ và ngày càng in đậm rõ nét hơn trong tiềm thức của mỗi chúng ta.
Nó khiến cho chúng ta – những người đang làm cha mẹ – thật ra cũng không biết cách xử lý cảm xúc của chính mình. Chúng ta cảm thấy khó chịu khi gặp một việc bất như ý nhưng lại không diễn tả được chính xác cảm xúc của mình: tức giận, lo lắng, sợ hãi, buồn bã, thất vọng, hụt hẫng, ấm ức v.v…., từ đó để những cảm xúc ấy cuốn chúng ta đi theo lối hành xử rất bản năng. Nhưng giờ đây, ai sẽ là người ở bên dạy chúng ta những điều đó? Chúng ta không còn là những đứa trẻ nữa rồi.
Còn ai khác sẵn sàng làm điều đó ngoài bản thân chính chúng ta?
Đó sẽ là một quá trình dài khó khăn, đòi hỏi sự kiên trì nhất định. Nhưng bạn có muốn cắt đứt vòng lặp này hay không?
Bạn có muốn con mình lớn lên lại lặp lại vòng lặp này với con của chính nó, và cứ thế tiếp tục như vậy?
Những bậc cha mẹ đã nhận ra vòng lặp này – mình xin chúc mừng bạn – bởi bạn đã được giao trọng trách phá vỡ vòng lặp, và bạn hoàn toàn có đủ khả năng làm điều đó nếu bạn muốn. Không phải là bạn, thì cũng sẽ là con bạn, cháu bạn, hoặc một thế hệ tương lai nào đó sẽ bắt buộc phải đối diện và hoàn thành nó.
Vậy không phải bạn thì sẽ là ai? Không phải bây giờ thì là bao giờ?
_______________
Hãy bắt đầu bằng những việc đơn giản nhất: Áp dụng quy trình CARE cho chính bản thân mình mỗi khi gặp một tình huống khiến bạn có cảm xúc tiêu cực nhé
C – Core value: Giá trị cốt lõi
Tình huống này, cảm xúc khó chịu này có phải là cơ hội để bạn được thực hành gọi tên cảm xúc và đồng cảm với chính bản thân mình hay không? Hãy nhìn nhận giá trị mà nó mang lại, để yêu thương và trân trọng nó thay vì ghét bỏ và phủ nhận. Hãy nhớ, mọi thử thách đều là cơ hội.
A – Actknowledge: Nhìn nhận cảm xúc
Bạn đang cảm thấy như thế nào? Cảm xúc gì CHÍNH XÁC đang hiện lên bên trong bạn? Sợ hãi, lo lắng, tức giận, thất vọng, ấm ức, ghen tị?
Ghi nhận cảm xúc đó, không phán xét bản thân tốt hay xấu. Mọi cảm xúc đều không có đúng sai.
R – Resolve: Giải quyết cảm xúc
Cảm xúc đó đến từ đâu? Vì sao nó lại xuất hiện? Có tình huống nào bạn đã từng trải qua cảm xúc tương tự như vậy đang hiện lên trong đầu bạn không? Một tình huống mới gần đây hay một trải nghiệm xưa cũ khi bạn còn nhỏ?
Nếu có thể, hãy viết ra, trải lòng trên trang giấy một cách trung thực nhất. Viết nhật ký mỗi ngày là một phương pháp giải phóng những cảm xúc rối rắm trong đầu cực kỳ tốt.
Trong khi viết, bạn cũng có thể áp dụng một số kỹ thuật nhỏ sau giúp điều chỉnh cảm xúc:
- Viết lại góc nhìn mới cho câu chuyện hiện tại để gieo vào những cảm xúc tốt (Ví dụ: thực ra là con đã ngoan cả ngày hôm nay, chỉ có tối nay vì trời quá nóng và quá mệt nên con mới bùng nổ cảm xúc như vậy. Với một đứa trẻ 2 tuổi, đó đã là cố gắng lớn, và điều đó không có nghĩa là lớn lên con sẽ hư)
- Viết những lời động viên cho bản thân từ góc nhìn của người thứ 3 (Ví dụ: với một người lần đầu làm mẹ, việc mình bình tĩnh chưa đánh con và cố gắng học cách xử lý cảm xúc đã là một điều tuyệt vời rồi. Lần sau mình có thể thử cải thiện thêm bằng cách hít thở sâu trước khi muốn la con)
- Viết 3 điều khiến bạn cảm thấy biết ơn mỗi ngày bất chấp tình huống bất như ý nói trên (Ví dụ: biết ơn vì dù sao con vẫn còn đang khoẻ mạnh, biết ơn vì dù bận bịu nhưng mình vẫn còn được ở gần con mỗi ngày)
Nếu cảm xúc vẫn còn quá mãnh liệt, hãy cho mình thêm thời gian để lắng lại bằng những hành động nhỏ như sau để điều hoà cảm xúc cho chính mình:
- Ngưng dùng điện thoại và mạng xã hội, ngưng tiêu thụ thông tin bằng nhiều hình thức: Tốt nhất nên tạo một không gian yên tĩnh và không nhận thêm bất cứ thông tin nào. Bạn có thể ngồi yên lặng không làm gì, hoặc đơn giản Điều này giúp não bộ của bạn có thời gian lắng lại, thông tin cũ được “tiêu hoá”, tương tự việc mình tạm ngưng ăn khi bụng đã no vậy. Bạn sẽ thấy mình bình tĩnh hơn nhiều sau khoảng 20-30 phút được yên tĩnh hoàn toàn
- Đi dạo ngoài thiên nhiên: Nếu có thể, hãy dành 20-30 phút này để ở ngoài trời. Thiên nhiên sẽ giúp xoa dịu cảm xúc của chúng ta nhanh và dễ dàng hơn
- Tập thở chánh niệm khi cảm xúc lên quá cao để điều hoà nhịp tim: Khi căng thẳng, nhịp tim của chúng ta sẽ tăng cao. Ngược lại, khi chủ động điều chỉnh hơi thở, mức độ căng thẳng của bạn sẽ giảm bớt. Hãy học cách thở chậm và đều, chú tâm tới từng hơi thở bạn nhé.
Đến đây, nếu bạn đã thực hành nghiêm túc các bước ở trên, bạn sẽ bất ngờ khi nhận ra, chỉ bằng vài bước đơn giản, cảm xúc của bạn đã được lắng dịu rất nhiều.
Lúc này, bạn sẽ đủ bình tĩnh và sáng suốt để nghĩ ra cách giải quyết. Và thường đó sẽ là những quyết định sáng suốt.
E – Expess and Repair: Bày tỏ quan điểm và làm lành/ sửa chữa
Không phải lúc nào chúng ta cũng đủ bình tĩnh để xử lý cảm xúc một cách hoàn hảo. Mình cũng vậy.
Có những lối mòn, những suy nghĩ, nỗi sợ đã ăn quá sâu trong tâm trí. Nó khiến chúng ta không đủ bình tĩnh và sáng suốt, và vẫn có những hành xử sai lầm để cảm xúc cuốn đi. Đó là điều bình thường.
Điều quan trọng là, hãy thường xuyên ý thức thực tập, giống như đi lại liên tục trên cùng một con đường để tạo thành một lối mòn cố định. Dần dà, bạn sẽ cảm thấy dễ dàng hơn khi điều hoà cảm xúc cho bản thân. Con đường mới đã hình thành và bạn sẽ bớt “quen chân” đi lại con đường cũ.
______________
Bạn biết không, chỉ cần bạn thử một chút thôi – một hơi thở chậm hơn, một lần gọi tên cảm xúc thành công, một cái ôm thay vì một lời quát – là bạn đã tiến một bước xa hơn so với thế hệ trước rồi.
Đừng lo nếu mình chưa làm được hoàn hảo. Chúng ta chỉ là những người cha, người mẹ đang học cách lớn lên cùng con.
Con bạn không cần một người mẹ hoàn hảo, con chỉ cần một người mẹ đang cố gắng từng ngày thôi. Và mình tin bạn làm được.
Hãy thử áp dụng và đưa những thực tập nhỏ này vào đời sống hàng ngày nhé. Bạn cảm thấy như thế nào sau khi áp dụng? Hãy cùng chia sẻ với mình nha.
Nếu bạn đang gặp khó khăn trên hành trình nuôi con sữa mẹ và cần sự trợ giúp, đừng ngại liên hệ với mình nhé. Mình sẽ luôn ở đây để sẵn sàng hỗ trợ bạn khi cần với những hình thức sau:
- Hỗ trợ hỏi đáp qua nhóm zalo cộng đồng miễn phí
- Trò chuyện sữa mẹ 30 phút
- Tham gia khoá học Mẹ Sữa Hạnh Phúc
- Tư vấn/ đồng hành 1-1 cùng mình
Nếu các bài viết trên blog cùng những hình thức hỗ trợ miễn phí của mình giúp ích được cho bạn, mình sẽ rất vui nếu bạn có thể mời mình 1 tách cafe giống như một lời cảm ơn. Điều này sẽ đem đến cho mình rất nhiều động lực để tiếp tục sáng tạo và duy trì blog cũng như năng lượng để tiếp tục hỗ trợ thật nhiều người mẹ và em bé trong tương lai.
Bạn cũng có thể đăng ký email theo mẫu dưới đây để không bỏ lỡ những bài viết mới nhất trên blog hàng tuần nhé.
